ఉదయాన్నే లేచి సంచీ పట్టుకుని క్రిందకెళ్ళిపలహారాలన్నీ సంచీలో నింపుకోటం .
ఆ తరువాత స్విమ్మింగ్ పూల్ పక్కన కాఫీ తాగుతూ హులా డాన్సు చూడటం. మేము ఉన్న Ashton Waikiki Beach Hotel లో ఉదయం పలహారాలు ఫ్రీ.
పక్క అమ్మాయి హైస్కూల్ లో చివరి సంవత్సరం చదువుతోంది. పొద్దున్నే డాన్సు చేసి స్కూలుకి వెళ్తుంది. తనకి ఇది పార్ట్ టైం ఉద్యోగం.
భార్యని రివోల్వింగ్ రెస్టారెంట్ కి (ఆవిడ ఎప్పుడూ వెళ్ళలేదు) తీసుకువెళ్లటం. అక్కడ తినటానికి ఏమీలేక "పాస్తా" చేయించుకు తినటం. అది నిజంగా తిరుగుతోందని ఒక గంట కూర్చుని నిరూపించటం.
"International Market Place" లో షాపింగ్ కి తీసుకు వెళ్ళటం.
తీసుకు వెళ్ళిన రైసు కుక్కర్ తో రోజూ గోంగూర ముద్దా, పెరుగు ముద్దా తినటం. తరువాత తెలిసింది, నా కడుపుకింత పడేయ్యటం రోజంతా నసగకుండా ఉండటానికిట.
"Snorkel" చేద్దామనకున్న వాళ్ళని జిహ్వకో రుచి అని వాళ్ళ పాటిన వాళ్ళని వదిలెయ్యటం.
నాకు University లు చూడాలంటే చాలా ఇష్టం. మన జీవన విధానాల్లో మార్పులకు అంకురార్పణ చేసిన ప్రదేశాలు చాలా వరకూ విశ్వ విద్యాలయలే. దానికి తోడు మాలో ఒకరికి మరువలేని మలుపులు University లు. కాలుగాలిన పిల్లిలా ఫోటోలలో తిరుగుతున్న వారు వీరే. వాటి గురించి, ఉద్వేగంతో చెప్పిన కధ వారి మాటల్లోనే వ్రాస్తున్నాను.
University of Illinois లో ఒక మాస్టారు చిన్న గది చూపెడుతూ "ఇదిగో ఇక్కడే mosaic చేశారు" అంటే, ఇంటర్నెట్ లో బ్రౌజు చెయ్యటం సృష్తీకరించింది ఈ చిన్న గది లోనా అని ఆశ్చర్య పోయాను. University of Chicago Research Institute corridor లో నడుస్తున్నప్పుడు అనిపిస్తుంది, ఒకప్పుడు ఫెర్మి ఇక్కడ నడిచే వారు అని. Nuclear chain reaction ఇక్కడ సాధించక పోతే మనకు కాంతి నిచ్చే power reactors ఉండేవి కాదు. Collagen structure ట్రిపుల్ హేలిక్సు లో కేంద్రీకరించిందన్న G.N. Ramachandran, Black holes ఉంటాయని శాస్త్రీకరించి "నోబెల్" తెచ్చుకున్న Chandrasekhar కూడా ఇక్కడే ఈ హాల్సులో నడుచుకుంటూ వెళ్ళేవారు. అటువంటి చోట్లకి వెళ్ళంగానే ఆ వాతావరణానికి మనలో ఒక సృజనాత్మక మైన భావుకత ప్రవేశిస్తుంది.
క్రిందటి సంవత్సరం University of New Mexico చూడటానికి వెళ్ళినప్పుడు అక్కడ ఉన్న చిన్న సరస్సు ఒడ్డున కూర్చుని గంటల తరబడి నురోన్స్ గురించి మాట్లాడు కున్నాము. ఆ విద్యాలయం లో మనస్సు మీద పెద్ద పరిశోధనలు చేస్తారు.
మన జీవితం లో, మన సౌలభ్యం కోసం రోజూ ఉపయోగించేవి ఎన్నో ఈ విశ్వవిద్యాలలోనే ఎవరో ఒకళ్ళు, రాత్రులూ పగళ్ళూ కృషిచేసి కష్టపడి పనిచేసి కనుగొన్నవే. కొందరు గెలుస్తారు కొందరు ఓడిపోతారు. కానీ వాళ్ళ కృషి మనము ఎప్పుడూ మర్చిపోలేము. వాళ్ళను తలచుకోవటం నాకు చాలా ఇష్టం. అందుకే University of Hawaii కి వెళ్ళటం. వెళ్ళిన రోజు శలవ అవటం మూలాన నిర్మానుష్యంగ ఉంది. మొదటే "ఈస్ట్ వెస్ట్ సెంటర్" కనపడింది. నలభై ఏళ్ళ క్రిందట అక్కడ డైనింగ్ హాల్ లో రోజూ భోజనం చేసేవాడిని. ఒక ప్లేటు రైస్ లో mixed vegetables మజ్జిగ తో కలుపుకుని , జపనీస్ గార్డెన్ చూస్తూ తినే వాణ్ని. "ఈస్ట్" నుండి "వెస్ట్" నుండి వచ్చిన విద్యార్ధులతో చూడ ముచ్చట గా ఉండేది. అది ఇప్పుడు మూసేసి కాన్ఫరెన్స్ హాలు చేశారుట. ఆ బిల్డింగ్ చుట్టూతా ఒక సారి ప్రదక్షిణ చేసి జపనీస్ గార్డెన్ ఫోటో తీసు కున్నాను.
తరువాత తెలిసింది కాఫిటేరియా ఏడు ఏళ్ళ క్రిందే మూసి వేసేశారుట..
తరువాత నేను పనిచేసిన research బిల్డింగ్ కి బయల్దేరాను. చూచాయగా గుర్తుంది ఎక్కడుంటుందో. అది ప్రత్యేకం George Von Bekesy కోసం కట్టించింది. Fish , ఏ విధంగా శబ్దాన్ని గ్రహిస్తాయో పరిశోధనలు చెయ్యటానికి ఆయన్ని హార్వార్డ్ నుండి ఇక్కడకు తీసుకు వచ్చారు. Bekesy గారికి మన చెవి ఎల్లా పనిచేస్తుందో తెలుసుకున్నందుకు "నోబెల్" వచ్చింది. మా ప్రొఫెసర్ పేరు L.H.Piette , ఆయన కాన్సెర్ మీద పరిశోధనలు చేస్తారు. Bekesy ఎప్పుడోపోయారు, Piette అయిదేళ్ళ క్రిందట కాన్సెర్ తో పోయారుట. కనీసం ఆ బిల్డింగ్ చూద్దామనుకున్నా వెతికి పట్టుకోలేక పోయాను.ఇవ్వాళ అన్నీ నిరాశలే.
చివరిగ YMCA కి వెళ్ళాము. మొదట అమెరికా వచ్చినప్పుడు కాంపస్ లోని YMCA లో రెండు రోజులు ఉన్నాను. ఇదంతా నలభై ఏళ్ళ క్రిందటి సంగతి. మొదటి రోజు ఆకలి తో క్రింద కాఫిటేరియా కి వచ్చాను. ఏమి తినాలో తెలియదు. చెప్పేవాళ్ళు లేరు. కానీ అక్కడ రైస్, బట్టర్ చూశాను. నాకు ఎక్కడలేని ఉత్సాహం వచ్చింది. పైన రూముకి వెళ్ళి అమ్మ ఇచ్చిన చింతకాయ పచ్చడి తెచ్చుకుని, ఒక మారు మూల బూత్ లో కూర్చుని పచ్చడి ముద్ద వెన్నతో కలుపుకుని తిన్నాను. అది నిజంగా స్వర్గమే. ఇప్పుడు కాఫెటేరియా లేదు. అది ఉండే చోట "Yogurt Land" ఉంది. అది చూడంగానే మాతో వచ్చిన పిల్లలకి మహదానందం వేసింది . అక్కడ sample cups తీసుకొని అన్నిరకాల "Yogurt " లు రుచి చూసి మీకు నచ్చిన వాటిని కొనుక్కోవచ్చు. ఎదురుకుండా చింతచెట్టు దాని క్రింద చింత కాయలు. అక్కడ బైఠాయించాము "Yogurt" కప్పుల తోటి. చింత చిగురు కోసుకుని పప్పు చేసుకున్న రోజులు గుర్తుకు వచ్చాయి. కొందరు పెద్దలు చింతకాయలు వలుచుకుని తిన్నారు కూడా. ఇదీ హవయీ లో ఒకరు చెప్పిన ఆత్మ కధ.
"యమ్మీ" "అక్క నాకు పెట్టకుండా తింటోందే" "దా నాన్నా నేను పెడతాను"
పసిఫిక్ మహాసముద్రంలోని దాదాపు 1000 పైగా ఉన్న ద్వీపాల్నన్నిటినీ కలిపి Polynesian Islands అంటారు. ఈ ద్వీప వాసులందరి వేషభాషలు, నాగరికత, జీవన విధానాలు చాలా దగ్గరగా ఉంటాయి. Hawaii ద్వీపాలు వీటిల్లో కొన్ని. ఇక్కడ మాట్లాడే భాష Hawaiian. ఈ Polynesian Islands నాగరికతని చూపించ టానికి నిర్మించినదే Polynesian Cultural Center. Honolulu కి కొంచెం దూరంలో ఉంది. కారులో వెళ్ళాలి. చూడటానికి, వారి నాగరికతని తెలుసుకోవటానికి చాలా ఆకర్షణలు ఉన్నాఇక్కడ. మీకు వీలయితే పగలు పూట వెళ్ళండి అన్నిటినీ చూడవచ్చు.
మాకు సమయము దొరకక రాత్రిపూట ఇక్కడ జరిగే ఒక షో కి వెళ్ళాము.ఈ షో వీరి నాగరికత గురించి. కథ నాకు అర్ధమయినంత వరకూ ఇది; ఒక పల్లెటూళ్ళో ఒక అబ్బాయి, ఒక అమ్మాయి వెంటపడుతూ ఉంటాడు. అమ్మాయికీ అబ్బాయంటే ఇష్టమే. ఆ ఊరి పెద్ద అనుమతి ఉంటేగానీ ఈ పెళ్లి జరగదు. ఆ అబ్బాయి ఎందుకోమరి భయపడి అమ్మాయికి చెప్పకుండా పారిపోతాడు. ఊరి పెద్ద అనుమతితో ఆ అబ్బాయిని వెంట బడి పట్టుకుని చివరికి పెళ్లి చేస్తారు. తరువాత వాళ్ళకి పిల్లాడు కూడా పుడతాడు. ఇదంతా ఒక డాన్సు డ్రామా గా వేశారు.
నాకు ఆశ్చర్యము కలిగించిన విశేషాలు సూక్ష్మంగా : పెళ్ళికి అబ్బాయినీ అమ్మాయినీ భుజాల మీద కూర్చోపెట్టుకుని తీసుకు వస్తారు. ఒకరింట్లో పెళ్లి అనేది ఆ ఊరంతటికీ ఒక celebration. అమ్మాయిలు చెవి పైన పువ్వు కుడివేపు పెట్టుకుంటే పెళ్లి అయినట్లు, ఎడమవైపు పెట్టుకుంటే కానట్లు. వీళ్ళు కోడి పందేలు కూడా జరుపుకుంటారు. వెలుగుకి కాగడాలు వాడుతారు. వాటితో డాన్సులు కూడా చేస్తారు.
Honolulu ఉన్నOvahu ద్వీపం చుట్టుతూ ఒక హైవే ఉంది. దాని మీద డ్రైవింగ్ చాలా బాగుంటుంది. చుట్టూతా ఉన్నఅన్ని Beaches లోనూ ఆగి చూడవచ్చు.మర్నాడు డ్రైవ్ చేస్తూ వరుసగా Beaches చూస్తూ సెంటర్ వైపు వచ్చాము. కానీ సెంటర్ లోపలికి వెళ్ళటానికి కుదరలేదు. సెంటర్ కి దగ్గరలో మెక్డోనాల్డ్ ఉంది. అక్కడ లంచ్ కి ఆగాము. ఒక ఇంటిలో ఉన్న మెక్డోనాల్డ్ ని నేనెక్కడా చూడలేదు. అందుకని ఫోటో తీశాను. మీకోసం ఇక్కడ పెడుతున్నాను.
ఈ పోస్ట్ లో రెండు వీడియోలు పెడుతున్నాను. మొదట వీడియో Polynesian డాన్సు ఎల్లా ఉంటుందో చూపించటానికి. రెండోది వీళ్ళ డాన్స్ లలో ఒకటయిన Hula డాన్స్ ఎల్లా చెయ్యాలో నేర్పేది. చూసి ఆనందించండి.
మన జీవితం లో చూసే, Memorials, సంవత్సరికాలూ, పుట్టినరోజులూ, మెట్టిన రోజులూ, ఇవన్నీ జరిగిన ముఖ్య సంఘటలని గుర్తు కి తెస్తూ వుంటాయి.ఇవి మనస్సు నుంచి చెదరిపోని కొండ గుర్తులు. దీనికి కారణం మనము నేర్చుకోవాల్సినవి వాటిలో ఉన్నాయని మన మనస్సు గ్రహించటమే. అందులో Pearl Harbor సంఘటన ఒకటి. ఇది, మా తెలివి తేటలు ఎవ్వరికీ లేవు, మాకెవ్వరూ అడ్డు రారు, రాలేరు అని విర్రవీగే వాళ్ళకి అహం ఎల్లా దెబ్బ తింటుందో, ఒక పెద్ద ఉదాహరణ.
Pearl Harbor Memorial గురించి క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే జపనీస్, Pearl Harbor మీద గుప్తంగా ముట్టడి చేసి అమెరికా పసిఫిక్ ఫ్లీట్ ని దాదాపు సర్వనాశనం చేసిన రోజు స్మరించుకోవటానికి కట్టిన కట్టడం. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో, మనమీదకి ఎవ్వరూ దండెత్తలేదు కదా అని తటస్థస్థాయిలో ఉన్న అమెరికా కి కనువిప్పు కలిగించి, Japan మీద యుద్ధ ప్రకటనతో రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం లో దిగటానికి కారణమయిన రోజు. అటునుంచి జపాన్ ఇటునుంచి జర్మనీ ప్రపంచాన్ని కబళించే ప్రయత్నాన్ని అడ్డుకున్న రోజు. ప్రపంచములో మనకెవ్వరూ అడ్డులేరు అనుకున్న వాళ్ళకి గడ్డురోజులు మొదలయిన రోజు.
ఆరోజు చనిపోయిన దాదాపు 3000 మందిని స్మరించుకోటానికి నిర్మించిన Memorial ని చూడటానికి వెళ్ళాము. మునిగిపోయిన "ARIZONA" యుద్ద నౌకను పైకి తీసి దాని మధ్యలో సముద్రము లో ఈ మెమోరియల్ ని కట్టారు. మేము వెళ్ళిన రోజు సముద్రపు గాలులు తీవ్రత మూలంగా విజిటర్స్ ని వెళ్ళ నివ్వ లేదు. అక్కడ ఒక మ్యుజియం ఉంటే చూశాము, ఒక అమెరికన్ సబ్మరైన్ ఉంటే లోపలికి వెళ్ళి చూశాము. మెమోరియల్ లోకి వెళ్ళలేక పోయినా, మీరే కదా మా స్వాతంత్ర జీవితానికి అంకురార్పణ చేసింది అని స్మరించుకున్నాము.
ఈ పోస్ట్ లో మెమోరియల్ ఫోటో, సుబ్మరైన్ ఫోటో, జపనీస్ దండయాత్ర (Dec 7, 1941) వీడియో, రెండవ ప్రపంచ యుద్దానికి అడ్డుకట్ట వేసిన అమెరికా సమాధానం (Aug 6, 1945) వీడియో పెడుతున్నాను. ఈ రెండు వీడియోలు Re-enactments.
ఛుక్ ఛుక్ రైలు కదిలిందిరా. అమ్మ అవిగో మామిడి కాయలు. అవిగో బనానా. ఏమిటే ఆ పూలు?
అవిగో పైనాపుల్ చెట్లు.
చాకొలేట్ చెట్టు.
అబ్బ ఎన్ని రంగుల చెట్లో!!
చూడు ఎంత బాగుందో.
గణ గణ గణ క్రాస్సింగ్ గేటు వస్తోంది.
అదిగో వాటర్ ఫాల్!.
అబ్బా ఎంత పెద్ద పొలామో!
.
అమ్మాస్టేషన్ వచ్చేసింది. దిగాలి.
అమెరికాలో ఉన్నవాళ్ళు Dole Pineapple అనే మాట వినకుండా తప్పించుకోలేరు. ఆ రెండు పదాలకి అవినాభావ సంబంధముంది. 15th century లో pineapple దక్ష్నిన అమెరికాలో బ్రజిల్ అనే దేశం నుండి వచ్చి అమెరికా, చైనా, ఇండియా మొదలయిన దేశాలకు పాకింది. అమెరికా లో వృక్ష శాస్త్రము చదివిన, జేమ్స్ డోల్, 1900 లో 22 ఏళ్ళప్పుడు Hawaii వచ్చి pineapples తోట వేసి పెంచటం మొదలెట్టాడు. వ్యాపారం వేగంగా పుంజు కొనుట మూలముగా దానిని plantation గ చేసి పండించి, Honolulu లో ప్రాసెస్సింగ్ ప్లాంట్ పెట్టి ప్రపంచమంతా pineapple ని export చేశారు. ఆయన వ్యాపారం అలా అభివృద్ది చెందటం మూలంగా దగ్గరున్న ఒక ద్వీపాన్ని(Lanai) కొనివేసి pineapples పెంచి, ఎగుమతి చేసి, Dole అనే పేరు ప్రపంచమంతా తెలిసేటట్లు చేసాడు. Pineapple, Hawaii లో ఒక వ్యాపార పంట. ఒకప్పుడు 75% ప్రపంచం లో వాడే pineapples ఇక్కడినుండే వచ్చేవి. Pineapple Plantation ఎల్లా వుంటుంది, ఏ విధంగా సేద్యం చేస్తారు అనే వాటిమీద Dole Plantation వారు ఒక చిన్న ట్రైన్ టూర్ పెట్టారు. దానికి మేము వెళ్ళాము. ఈ పొలం(Plantation) లో దాదాపు మన వేపు పండే అన్ని పళ్ళ చెట్లు, మామిడి, అరిటి, పనస మొదలయినవి చూడవచ్చు. పొలంలో పనిచెయ్యటానికి కావలసిన యంత్రాలని కూడా చూడవచ్చు.
ఇక్కడ ఒక గిఫ్ట్ షాప్ కూడా ఉంది. దానిలో Pineapple Ice cream చాలా బాగుంటుంది. షాప్ లో ఒక మూల నడుము నొప్పికి Hawaiian Instant వైద్యం చేస్తున్నారు. "Noni" bottle లో నుండి మందు తీసి నడుముకి ఒక నిమిషం రాస్తారు. నొప్పి తగ్గితే కొనుక్కోండి అంటున్నారు. మేము టెస్ట్ చేసిన తరువాత, రెండు సీసాలు "Noni" కొనుక్కున్నాము. ఈ కాలంలో నడుం నెప్పులు ఎవరికి రావటల్లేదు?
ఈ క్రింద Pineapple Express టూర్(Dole plantation టూర్), ఎవరో తీసిన వీడియో పెడు తున్నాను.దానితో పాటు Pineapple ఎల్లా మెషిన్ తో ప్రాసెస్ చేస్తారో వీడియోలు కూడా పెడుతున్నాను. చూసి ఆనందించండి.
మీకు వీడియో మధ్యలో ఆగి పోతుంటే, స్టాప్ చేసి కాసేపు ఆగితే buffering (డౌన్లోడ్ ) అవుతుంది. అప్పుడు ప్లే చెయ్యండి. ఆగకుండా చూడవచ్చు.
హవాయీ ద్వీపాలు పసిఫిక్ మహాసముద్రములో అమెరికా పశ్చిమ తీరానికి 2500 మైళ్ళ దూరం లో ఉన్నాయి. వీరి భాష, నాగరికత వేరు. కానీ ఇంగ్లీష్ అందరూ మాట్లాడతారు. ఇది అమెరికాలో 50 వ రాష్ట్రము. సియాటిల్, శాండియాగో, లాస్ యాన్జిల్స్, శాన్ఫ్రాన్సిస్కో ల నుండి దాదాపు 5 గంటల విమాన ప్రయాణం. ఈ ద్వీపాల పేర్లు Hawaii, Oahu, Mauve, Kauai మొదలయినవి. ఈ ద్వీపాలలో టూరిస్ట్ లు ఎక్కువగా వెళ్ళే ద్వీపం పేరు Oahu . దీనిలో పెద్ద పట్టణం Honolulu . ఈ పట్టణంలో టూరిస్ట్ లు ఎక్కువగా తిరిగే వీధి Kalakauva Avenue , ఎక్కువగా ఆకాశ హర్మ్యాలు ఉన్నది కూడా ఈ వీధిలోనే. ఈ ప్రదేశాన్ని Waikiki అంటారు. Waikiki బీచ్ ఇక్కడే ఉంది. సామాన్యంగా వసంత, వేసవి కాలాల్లో ఇసకవేస్తే రాలనంత జనంతో హడావిడిగా కళకళ లాడుతూ ఉంటుంది. మేము నవంబర్ చివరలో వెళ్ళాము కాబట్టి పెద్దగా జనం లేరు. వాతావరణం కొద్దిగా చల్లగా ఉంటుంది కానీ ఆ సమయంలో మేముండే చికాగో తో పోలిస్తే వంద రెట్లు మేలు. ఇక్కడ వస్తువుల ఖరీదులు, ఖర్చు చాలా ఎక్కువ కాబట్టి ఇక్కడకి వచ్చే జనం మూడు నాలుగు రోజుల కన్న ఎక్కువ ఉండరు. అందుకని ఉన్న సమయాన్ని సద్వినియోగం చేసుకోవాలని చూస్తారు. మేమున్న హోటల్లో ప్రతీ రూముకీ రెండు సంచులు ఇస్తారు. పొద్దున్నే క్రింద పలహారాలు పెట్టివుంటాయి. అవి సంచీల్లో నింపుకోవటం చల్ మోహనరంగా అంటూ బీచ్ కి బయల్దేరటం. వాతావరణం బాగుంటుంది. చుట్టూతా ఉండే సౌందర్యాన్ని ఎవరికి కావాల్సింది వాళ్ళు ఆస్వాదించ వచ్చు. చుట్టూతా సహజ ప్రకృతి సౌందర్యం మూలాన ఇక్కడ ఏ కెమెరా తో ఎల్లా తీసినా చక్కటి ఫోటోలు వస్తాయి. మిమ్మల్ని అందరూ expert photographer అనుకుంటారు. దీనిలో మేము తీసిన Waikiki బీచ్ ఫోటోలు, ఎవరో ఎప్పుడో kalakauva avenue లో నడుస్తూ తీసిన వీడియో ఇక్కడ పెడుతున్నాను. మేమున్న హోటల్ పేరు కూడా దాన్లో ఉంది. చూసి ఆనందించండి. నా ఉద్దేశమల్లా నా మనస్సులో కలిగిన చక్కటి అనుభూతిని మీతో పంచుకోవటం.